Cập nhật: 17/11/2026
Nghỉ không lương có đóng BHXH không phụ thuộc vào số ngày làm việc người lao động nghỉ trong tháng. Nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì tháng đó không đóng BHXH, theo khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024; dưới 14 ngày thì vẫn đóng đủ. Hai bên được thỏa thuận tiếp tục đóng. Bài giúp HR nhà máy chốt đúng danh sách báo giảm và giúp người lao động biết trước quyền lợi bị ảnh hưởng.
Nghỉ không lương bao nhiêu ngày thì không phải đóng BHXH?
Từ 14 ngày làm việc trở lên trong cùng một tháng thì doanh nghiệp và người lao động không đóng BHXH tháng đó, trừ khi hai bên thỏa thuận tiếp tục đóng (khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, áp dụng từ 01/07/2025).
5 điểm cần nắm về nghỉ không lương và BHXH năm 2026
| Nội dung | Điểm cần nhớ | Căn cứ |
|---|---|---|
| Nghỉ không lương dưới 14 ngày làm việc trong tháng | Vẫn đóng BHXH, BHYT, BHTN đủ tháng | Khoản 5 Điều 33 Luật BHXH 2024 |
| Nghỉ không lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng | Không đóng BHXH tháng đó | Khoản 5 Điều 33 Luật BHXH 2024 |
| Muốn giữ quá trình đóng | Hai bên được thỏa thuận tiếp tục đóng, căn cứ theo tiền lương tháng đóng gần nhất | Khoản 5 Điều 33 Luật BHXH 2024 |
| Bảo hiểm thất nghiệp | Không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng BHTN tháng đó | Luật Việc làm số 74/2025/QH15 |
| Quyền nghỉ không hưởng lương | Nghỉ 1 ngày khi người thân theo luật mất hoặc kết hôn; ngoài ra phải thỏa thuận với doanh nghiệp | Điều 115 Bộ luật Lao động 2019 |
Nghỉ không lương có đóng BHXH không?
Nghỉ không hưởng lương là khoảng thời gian người lao động không làm việc và doanh nghiệp không trả lương, theo quy định hoặc theo thỏa thuận giữa hai bên. Điều 115 Bộ luật Lao động 2019 cho người lao động nghỉ không hưởng lương 1 ngày khi ông bà, anh, chị, em ruột mất, hoặc cha mẹ, anh, chị, em ruột kết hôn, kèm nghĩa vụ báo trước. Mọi trường hợp nghỉ khác không hưởng lương đều phải được doanh nghiệp đồng ý.

Nghỉ không lương có đóng BHXH không được quyết định bằng một mốc: 14 ngày làm việc trong tháng. Người lao động nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì tháng đó không đóng BHXH, theo khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Nghỉ ít hơn 14 ngày làm việc thì doanh nghiệp vẫn đóng cả phần của mình và khấu trừ phần của người lao động như tháng bình thường.
Dễ nhầm: nhiều người nghĩ cứ xin nghỉ không hưởng lương là “bị cắt bảo hiểm”. Thực tế, nghỉ 3–5 ngày không lương để về quê hay lo việc gia đình không làm thay đổi nghĩa vụ đóng BHXH của tháng.
Năm 2026 áp dụng văn bản nào?
Câu hỏi nghỉ không lương có đóng bảo hiểm không được trả lời bằng bốn văn bản: Bộ luật Lao động 2019 quy định quyền nghỉ không hưởng lương, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định mốc 14 ngày với BHXH, Luật Việc làm 2025 quy định mốc tương tự với BHTN, và văn bản về BHYT quy định giá trị thẻ.
| Văn bản | Số hiệu | Hiệu lực | Nội dung dùng trong bài |
|---|---|---|---|
| Bộ luật Lao động 2019 | 45/2019/QH14 | 01/01/2021, đang áp dụng | Điều 115: nghỉ không hưởng lương; Điều 30: tạm hoãn hợp đồng; Điều 99: ngừng việc |
| Luật Bảo hiểm xã hội 2024 | 41/2024/QH15 | 01/07/2025, đang áp dụng | Khoản 5 Điều 33: không đóng khi không làm việc và không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên; thỏa thuận tiếp tục đóng |
| Nghị định hướng dẫn BHXH bắt buộc | 158/2025/NĐ-CP | 01/07/2025, đang áp dụng | Hướng dẫn chi tiết đối tượng và việc đóng BHXH bắt buộc |
| Luật Việc làm 2025 | 74/2025/QH15 | 01/01/2026, đang áp dụng | Không đóng BHTN tháng không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên |
| Nghị định hướng dẫn BHTN | 374/2025/NĐ-CP | [CẦN XÁC NHẬN: ngày hiệu lực] |
Cách xác định người đang đóng BHTN khi tháng liền trước có nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày |
Luật BHXH 2014 đã hết hiệu lực từ 01/07/2025. Khi trả lời người lao động năm 2026, HR nên dẫn khoản 5 Điều 33 Luật BHXH 2024 thay vì các hướng dẫn cũ.
Nghỉ không lương 14 ngày có đóng BHXH không: đếm ngày thế nào?
Nghỉ không lương 14 ngày có đóng BHXH không là câu hỏi dễ trả lời sai nhất, vì mốc 14 ngày đếm theo ngày làm việc của doanh nghiệp, không đếm theo ngày lịch.
14 ngày tính theo ngày lịch hay ngày làm việc?
Mốc 14 ngày tính theo ngày làm việc trong tháng, theo lịch làm việc của nhà máy ghi trong nội quy hoặc hợp đồng. Ngày nghỉ hằng tuần, ngày lễ, Tết không được cộng vào. Nhà máy làm 6 ngày mỗi tuần có khoảng 26–27 ngày làm việc mỗi tháng; nhà máy làm 5 ngày mỗi tuần có khoảng 21–23 ngày. Cùng 3 tuần nghỉ theo lịch, công nhân ở nhà máy làm 6 ngày/tuần nghỉ 18 ngày làm việc, còn ở nhà máy làm 5 ngày/tuần chỉ nghỉ 15 ngày làm việc.
Bảng tình huống theo số ngày nghỉ trong tháng
| Tình huống trong một tháng | Số ngày làm việc đã nghỉ | Đóng BHXH, BHYT, BHTN tháng đó? |
|---|---|---|
| Nghỉ 1 ngày đám cưới anh ruột (Điều 115 BLLĐ) | 1 | Có, đóng đủ |
| Nghỉ 5 ngày về quê sau Tết | 5 | Có, đóng đủ |
| Nghỉ 13 ngày chăm con ốm | 13 | Có, đóng đủ |
| Nghỉ đúng 14 ngày làm việc | 14 | Không, trừ khi thỏa thuận tiếp tục đóng |
| Nghỉ cả tháng chờ giải quyết việc riêng | 26 (lịch 6 ngày/tuần) | Không, trừ khi thỏa thuận tiếp tục đóng |
| Nghỉ 10 ngày cuối tháng 1 và 10 ngày đầu tháng 2 | 10 + 10, tách theo từng tháng | Có, đóng đủ cả 2 tháng |
| Nghỉ 8 ngày không lương và 7 ngày nghỉ ốm hưởng BHXH | 15 ngày không làm việc, không hưởng lương từ doanh nghiệp | Không đóng tháng đó [CẦN XÁC NHẬN: cách cộng ngày nghỉ ốm vào mốc 14 ngày theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP] |

Dễ nhầm: mốc 14 ngày xét riêng từng tháng. Đợt nghỉ dài 20 ngày làm việc nhưng chia đôi cho 2 tháng thì không tháng nào chạm mốc, nên cả 2 tháng vẫn đóng đủ.
Nghỉ không lương có đóng bảo hiểm y tế, thất nghiệp không?
Nghỉ không lương có đóng bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp không đi theo cùng mốc 14 ngày làm việc như BHXH, nhưng hậu quả với người lao động khác nhau.
Nghỉ không lương có được hưởng BHYT không?
Nghỉ dưới 14 ngày làm việc trong tháng thì doanh nghiệp vẫn đóng BHYT, thẻ BHYT dùng bình thường. Nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên mà doanh nghiệp báo giảm, thẻ BHYT có thể bị tạm dừng giá trị sử dụng trong thời gian không đóng. Người lao động muốn giữ thẻ có thể thỏa thuận để doanh nghiệp tiếp tục đóng, hoặc tự mua BHYT theo hộ gia đình. [CẦN XÁC NHẬN: căn cứ về giá trị thẻ BHYT khi báo giảm do nghỉ không lương, theo Luật BHYT sửa đổi 51/2024/QH15 và Nghị định 188/2025/NĐ-CP]
Nghỉ không lương có đóng bảo hiểm thất nghiệp không?
Luật Việc làm số 74/2025/QH15, áp dụng từ 01/01/2026, quy định người lao động không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng BHTN tháng đó. Tháng không đóng BHTN không được cộng vào thời gian tính hưởng trợ cấp thất nghiệp. Nghị định 374/2025/NĐ-CP còn hướng dẫn riêng trường hợp tháng liền trước tháng chấm dứt hợp đồng có nghỉ không lương từ 14 ngày làm việc trở lên. [CẦN XÁC NHẬN: số điều, khoản của Luật Việc làm 2025 và nội dung điều tương ứng của Nghị định 374/2025/NĐ-CP]
Những câu hỏi HR hay gặp khi xử lý đơn nghỉ không hưởng lương
Có được thỏa thuận vẫn đóng BHXH khi nghỉ dài ngày không?
Có. Khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cho doanh nghiệp và người lao động thỏa thuận tiếp tục đóng BHXH trong tháng nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên. Căn cứ đóng là tiền lương tháng đóng BHXH gần nhất trước khi nghỉ. Thỏa thuận nên lập thành văn bản, ghi rõ phần doanh nghiệp đóng, phần người lao động đóng và cách người lao động nộp lại phần của mình khi không có lương để khấu trừ.
Nghỉ không lương vắt qua 2 tháng thì xử lý thế nào?
HR tách số ngày làm việc nghỉ theo từng tháng rồi đối chiếu mốc 14 ngày cho riêng mỗi tháng. Tháng nào từ 14 ngày làm việc trở lên thì báo giảm tháng đó; tháng nào dưới 14 ngày thì đóng đủ. Tháng người lao động quay lại làm việc, HR báo tăng lại để quá trình đóng liền mạch.
Nghỉ không lương xen nghỉ ốm thì đếm thế nào?
Ngày nghỉ ốm hưởng chế độ ốm đau do quỹ BHXH chi trả, doanh nghiệp không trả lương, nên trong thực tế thường được cộng chung với ngày nghỉ không hưởng lương khi xét mốc 14 ngày. Riêng tháng đầu vào làm hoặc tháng đầu quay lại làm việc, nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc trở lên vẫn phải đóng BHXH, theo khoản 5 Điều 33 Luật BHXH 2024. HR nên giữ bảng chấm công ghi rõ ký hiệu từng loại nghỉ để đối chiếu khi cơ quan BHXH kiểm tra.
Nghỉ không lương khác ngừng việc và tạm hoãn hợp đồng ở đâu?
Ba trường hợp khác nhau về tiền lương và nghĩa vụ đóng:
| Trường hợp | Căn cứ | Tiền lương | Đóng BHXH |
|---|---|---|---|
| Nghỉ không hưởng lương | Điều 115 BLLĐ 2019 | Không | Theo mốc 14 ngày làm việc trong tháng |
| Ngừng việc do thiếu đơn hàng, mất điện | Điều 99 BLLĐ 2019 | Có tiền lương ngừng việc theo lỗi và thỏa thuận | Xét theo tiền lương thực trả [CẦN XÁC NHẬN: cách đóng khi trả lương ngừng việc] |
| Tạm hoãn hợp đồng lao động | Điều 30 BLLĐ 2019 | Không | Không đóng bắt buộc, trừ khi thỏa thuận; người lao động có thể tham gia BHXH tự nguyện [CẦN XÁC NHẬN: điểm b khoản 4 Điều 2 Luật BHXH 2024] |

Ví dụ tính và tình huống tại nhà máy khi nghỉ không hưởng lương
Ví dụ tính: công nhân đóng gói ở một nhà máy vùng I, lịch làm việc 6 ngày mỗi tuần, tiền lương tháng đóng BHXH 6.000.000 đồng. Tháng 12/2026 có 27 ngày làm việc theo lịch nhà máy (trừ 4 ngày Chủ nhật). Người này xin nghỉ 15 ngày làm việc, không hưởng lương.
| Bước | Phép tính | Kết quả |
|---|---|---|
| 1. So số ngày nghỉ với mốc | 15 ≥ 14 | Thuộc diện không đóng tháng 12 |
| 2. Phần người lao động không bị khấu trừ (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%) | 6.000.000 × 10,5% | 630.000 đồng |
| 3. Phần doanh nghiệp không phải đóng (BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%) | 6.000.000 × 21,5% | 1.290.000 đồng |
| 4. Nếu hai bên thỏa thuận tiếp tục đóng | 630.000 + 1.290.000 | 1.920.000 đồng đóng như tháng bình thường |

Nếu người này chỉ nghỉ 13 ngày làm việc, tháng 12 vẫn đóng đủ 1.920.000 đồng. Tháng 12 không đóng thì không được cộng vào thời gian tham gia BHXH và BHTN. [CẦN XÁC NHẬN: tỷ lệ BHTN 1% mỗi bên năm 2026 theo văn bản hướng dẫn Luật Việc làm 2025]
Tại nhà máy: sau Tết, một nhà máy dệt may cho 40 công nhân nghỉ thêm, không hưởng lương, để ở quê. Nhóm nghỉ 7 ngày làm việc vẫn đóng đủ tháng 2. Nhóm nghỉ 3 tuần chạm mốc 18 ngày làm việc nên bị báo giảm. HR gửi danh sách hai nhóm cho kế toán trước ngày chốt lương để khấu trừ đúng.
Tại nhà máy: công nhân nữ ở nhà máy điện tử xin nghỉ 1 tháng không lương để chăm con nhỏ ốm. HR giải thích trước rằng thẻ BHYT có thể bị tạm dừng trong tháng không đóng. Người lao động chọn ký thỏa thuận tiếp tục đóng và nộp phần 10,5% của mình bằng chuyển khoản.
Tại nhà máy: chuyền lắp ráp ngừng 10 ngày vì thiếu linh kiện. Đây là ngừng việc theo Điều 99 Bộ luật Lao động 2019, không phải nghỉ không hưởng lương. Người lao động vẫn được trả tiền lương ngừng việc, nên HR không được chấm công thành loại nghỉ này để báo giảm BHXH.
Việc HR cần làm và người lao động nên kiểm tra khi nghỉ không lương
Việc HR cần làm:

- Dùng mẫu đơn xin nghỉ không hưởng lương ghi rõ ngày bắt đầu, ngày kết thúc và tổng số ngày làm việc nghỉ trong từng tháng.
- Đối chiếu số ngày với mốc 14 ngày làm việc trước ngày chốt danh sách BHXH của tháng.
- Báo người lao động bằng văn bản khi đợt nghỉ làm tháng đó không đóng, và hỏi họ có muốn thỏa thuận tiếp tục đóng không.
- Báo giảm đúng tháng, báo tăng lại ngay tháng người lao động quay lại làm việc.
- Tách ký hiệu chấm công: nghỉ không lương, nghỉ ốm, ngừng việc, tạm hoãn hợp đồng.
Chế độ nghỉ và hỗ trợ cho công nhân có hoàn cảnh khó khăn nên nằm trong chính sách chung; tham khảo bài phúc lợi người lao động 2026.
Người lao động nên kiểm tra:
- Tổng số ngày làm việc mình nghỉ trong từng tháng, không đếm theo ngày lịch.
- Có cần thẻ BHYT trong thời gian nghỉ không, nhất là khi đang điều trị bệnh.
- Đợt nghỉ có rơi vào tháng liền trước khi định nghỉ việc không, vì có thể ảnh hưởng hồ sơ trợ cấp thất nghiệp.
- Sau khi quay lại làm việc 1–2 tháng, tra VssID để chắc doanh nghiệp đã báo tăng lại.
Câu hỏi thường gặp về nghỉ không lương và đóng BHXH
Nghỉ không lương 1 tuần có bị ngừng đóng BHXH không?
Không. Một tuần thường chỉ có 5–6 ngày làm việc, thấp hơn mốc 14 ngày làm việc trong tháng tại khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Doanh nghiệp vẫn đóng BHXH, BHYT, BHTN đủ tháng đó cho người lao động.
Tháng nghỉ không lương có được tính vào thời gian hưởng lương hưu không?
Chỉ được tính khi tháng đó có đóng BHXH. Nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên mà không thỏa thuận tiếp tục đóng thì tháng đó không được ghi vào quá trình đóng, nên không cộng vào thời gian tính lương hưu.
Công ty có bắt buộc phải cho nghỉ không lương không?
Không, trừ 1 ngày nghỉ khi người thân theo Điều 115 Bộ luật Lao động 2019 mất hoặc kết hôn. Các trường hợp còn lại, người lao động làm đơn và chỉ được nghỉ khi doanh nghiệp đồng ý. Thỏa ước lao động tập thể có thể quy định thêm.
Nghỉ không lương thì thẻ BHYT có dùng được không?
Nghỉ dưới 14 ngày làm việc trong tháng thì thẻ dùng bình thường. Nghỉ từ 14 ngày trở lên và doanh nghiệp báo giảm thì thẻ có thể tạm dừng giá trị. Người lao động nên hỏi HR trước khi nghỉ, thỏa thuận tiếp tục đóng hoặc tự mua BHYT hộ gia đình.
Thỏa thuận tiếp tục đóng thì đóng theo mức lương nào?
Theo tiền lương tháng đóng BHXH gần nhất trước khi nghỉ không hưởng lương, theo khoản 5 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Tỷ lệ mỗi bên giữ như tháng bình thường; người lao động nộp phần của mình cho doanh nghiệp để đóng.
Nghỉ không lương xong rồi nghỉ việc có được trợ cấp thất nghiệp không?
Vẫn có thể được nếu đủ thời gian đóng BHTN và các điều kiện khác theo Luật Việc làm 2025. Tháng liền trước khi chấm dứt hợp đồng có nghỉ không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên được Nghị định 374/2025/NĐ-CP hướng dẫn riêng, nên người lao động nên hỏi cơ quan BHXH trước khi nộp hồ sơ.
Kết luận
Nghỉ không lương có đóng BHXH không được quyết định bằng mốc 14 ngày làm việc trong từng tháng. Trước kỳ chốt BHXH tháng 12/2026 và đợt nghỉ sau Tết Nguyên đán 2027, HR nên làm ba việc: cập nhật mẫu đơn nghỉ có ô tổng ngày làm việc theo tháng, tách ký hiệu chấm công từng loại nghỉ, và chuẩn bị mẫu thỏa thuận tiếp tục đóng cho người cần giữ thẻ BHYT.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Điều 30, 99, 115 — tra cứu tại vanban.chinhphu.vn
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, khoản 5 Điều 33 — Cổng thông tin BHXH Việt Nam
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn BHXH bắt buộc — tra cứu tại vanban.chinhphu.vn
- Luật Việc làm số 74/2025/QH15 — Cổng thông tin Chính phủ
- Nghị định 374/2025/NĐ-CP hướng dẫn bảo hiểm thất nghiệp — tra cứu tại vanban.chinhphu.vn
Lưu ý: nội dung bài là thông tin tổng quan tại ngày cập nhật, không thay thế tư vấn pháp lý. Doanh nghiệp và người lao động nên đối chiếu hợp đồng, nội quy, thỏa ước lao động tập thể và văn bản hiện hành, hoặc hỏi cơ quan BHXH nơi doanh nghiệp tham gia với trường hợp cụ thể.
Nonbaohieminlogo.vn đồng hành cùng HR và công đoàn tại các khu công nghiệp, nhà máy trên toàn quốc: bài viết giúp mỗi đơn xin nghỉ không hưởng lương của công nhân được xử lý đúng ngay từ bảng chấm công.
Liên hệ Nonbaohieminlogo.vn Hotline: [0902 717 228](tel:0902717228) Email: nonbaohieminlogo@gmail.com Website: https://nonbaohieminlogo.vn/
