Cập nhật: 17/11/2026
Thử việc có phải đóng BHXH không phụ thuộc vào cách doanh nghiệp thỏa thuận thử việc. Ký hợp đồng thử việc riêng thì không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc, theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP. Thử việc được ghi ngay trong hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên thì phải đóng từ tháng đầu, theo Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Bài giúp HR nhà máy làm đúng và người lao động kiểm tra quyền lợi.
Người lao động đang thử việc có được đóng BHXH không?
Có, nếu thời gian thử việc nằm trong hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng. Không, nếu hai bên ký hợp đồng thử việc riêng (khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, áp dụng từ 01/07/2025).
5 điểm cần nắm về thử việc và BHXH năm 2026
| Nội dung | Điểm cần nhớ | Căn cứ |
|---|---|---|
| Hợp đồng thử việc riêng | Không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc | Khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP |
| Thử việc ghi trong HĐLĐ từ đủ 1 tháng | Đóng BHXH, BHYT, BHTN từ tháng đầu, kể cả thời gian thử việc | Điểm a khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024 |
| Thời gian thử việc tối đa | 180 ngày (quản lý doanh nghiệp), 60 ngày (cao đẳng trở lên), 30 ngày (trung cấp, công nhân kỹ thuật), 6 ngày làm việc (công việc khác) | Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 |
| Lương thử việc | Ít nhất 85% mức lương của công việc đó | Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 |
| HĐLĐ dưới 1 tháng | Không được thỏa thuận thử việc | Khoản 3 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 |
Thử việc có phải đóng BHXH không?
Thử việc là giai đoạn người sử dụng lao động và người lao động làm thử để đánh giá mức độ phù hợp trước khi làm chính thức. Theo Điều 24 Bộ luật Lao động 2019, nội dung thử việc được thỏa thuận theo một trong hai cách: ghi ngay trong hợp đồng lao động, hoặc ký riêng một hợp đồng thử việc.

Cách thỏa thuận quyết định nghĩa vụ đóng BHXH. Hợp đồng thử việc riêng không phải hợp đồng lao động, nên người ký hợp đồng thử việc không thuộc diện BHXH bắt buộc. Khi thử việc nằm trong hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng hoặc không xác định thời hạn, thời gian thử việc là một phần của hợp đồng đó, nên doanh nghiệp phải đóng ngay từ tháng đầu.
Dễ nhầm: nhiều người hiểu “đang thử việc thì chưa phải đóng bảo hiểm”. Câu này chỉ đúng với hợp đồng thử việc riêng, không đúng với thử việc ghi trong hợp đồng lao động.
Năm 2026 áp dụng văn bản nào?
Câu hỏi thử việc có đóng bảo hiểm không được trả lời bằng ba nhóm văn bản: Bộ luật Lao động 2019 quy định cách thỏa thuận thử việc, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định ai phải đóng BHXH bắt buộc, Luật Việc làm 2025 quy định bảo hiểm thất nghiệp.
| Văn bản | Số hiệu | Hiệu lực | Nội dung dùng trong bài |
|---|---|---|---|
| Bộ luật Lao động 2019 | 45/2019/QH14 | 01/01/2021, đang áp dụng | Điều 24–27: hình thức, thời gian, lương thử việc, kết thúc thử việc |
| Luật Bảo hiểm xã hội 2024 | 41/2024/QH15 | 01/07/2025, đang áp dụng | Điều 2: đối tượng đóng BHXH bắt buộc |
| Nghị định hướng dẫn BHXH bắt buộc | 158/2025/NĐ-CP | 01/07/2025, đang áp dụng | Khoản 5 Điều 3: người làm việc theo hợp đồng thử việc không thuộc diện bắt buộc |
| Luật Việc làm 2025 | [CẦN XÁC NHẬN: số hiệu] |
01/01/2026, đang áp dụng | Đối tượng đóng bảo hiểm thất nghiệp |
| Nghị định lương tối thiểu vùng | 293/2025/NĐ-CP | 01/01/2026, đang áp dụng | Mức sàn tiền lương dùng trong ví dụ tính |
Luật BHXH 2014 đã hết hiệu lực từ 01/07/2025. HR không nên dựa vào hướng dẫn cũ theo Luật 2014 khi trả lời người lao động năm 2026.
Hợp đồng thử việc có đóng BHXH không, so với thử việc trong hợp đồng lao động?
Hợp đồng thử việc có đóng BHXH không là câu hỏi HR nhận nhiều nhất trong mùa tuyển sau Tết. Bảng dưới so sánh hai cách thỏa thuận theo những gì HR và người lao động cần biết.
| Tiêu chí | Hợp đồng thử việc riêng | Thử việc ghi trong HĐLĐ từ đủ 1 tháng |
|---|---|---|
| Bản chất | Thỏa thuận làm thử, chưa phải HĐLĐ | Một phần của HĐLĐ đã ký |
| Đóng BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc | Không | Có, từ tháng đầu |
| Đạt yêu cầu khi kết thúc | Phải ký HĐLĐ mới | Tiếp tục thực hiện HĐLĐ đã ký |
| Thời điểm bắt đầu đóng | Tháng ký HĐLĐ chính thức | Tháng bắt đầu làm việc |
| Không đạt yêu cầu | Chấm dứt hợp đồng thử việc | Hai bên được hủy bỏ thỏa thuận thử việc, không cần báo trước, không bồi thường (Điều 27 BLLĐ 2019) |
| Thời gian thử việc có tính vào thời gian đóng | Không | Có |

Thời gian thử việc tối đa bao lâu?
Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 giới hạn thời gian thử việc theo vị trí. Mỗi công việc chỉ được thử việc một lần.

| Vị trí trong nhà máy | Yêu cầu trình độ | Tối đa |
|---|---|---|
| Giám đốc nhà máy là người quản lý doanh nghiệp | Theo Luật Doanh nghiệp | 180 ngày |
| Kỹ sư, kỹ thuật viên, kế toán, nhân viên HR | Cao đẳng trở lên | 60 ngày |
| Thợ điện, thợ bảo trì, nhân viên kho có nghiệp vụ | Trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ | 30 ngày |
| Công nhân may, lắp ráp, đóng gói, vận hành máy đơn giản | Công việc khác | 6 ngày làm việc |
Dễ nhầm: Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đưa vào diện bắt buộc cả thỏa thuận có “tên gọi khác” nhưng có nội dung về việc làm có trả công và chịu sự quản lý, điều hành (điểm a khoản 1 Điều 2). Doanh nghiệp đặt tên “hợp đồng thử việc” cho một thỏa thuận kéo dài vượt thời gian tối đa ở bảng trên, hoặc ký nối nhiều hợp đồng thử việc, có rủi ro bị xác định là quan hệ lao động phải đóng BHXH.
Các câu hỏi HR hay gặp khi thử việc và đóng BHXH
Lương thử việc đóng BHXH theo mức nào?
Khi thử việc ghi trong HĐLĐ, tiền lương tháng đóng BHXH gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung theo Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Tiền lương tháng đóng không được thấp hơn lương tối thiểu vùng của nơi nhà máy đặt trụ sở hoặc chi nhánh. Mức lương thử việc tối thiểu là 85% mức lương của công việc (Điều 26 BLLĐ 2019). [CẦN XÁC NHẬN: tháng thử việc đóng theo lương thử việc thực trả hay mức lương chính thức ghi trong HĐLĐ, đối chiếu hướng dẫn của BHXH Việt Nam]
Hết thử việc thì đóng từ tháng nào?
Với hợp đồng thử việc riêng, doanh nghiệp đóng từ tháng ký HĐLĐ chính thức và báo tăng lao động trong tháng đó. Với thử việc ghi trong HĐLĐ, doanh nghiệp đã đóng từ tháng bắt đầu làm việc, khi hết thử việc chỉ điều chỉnh tiền lương đóng lên mức chính thức.
Người lao động vào làm giữa tháng thì tính thế nào?
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có quy định người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng BHXH tháng đó. HR nên đối chiếu số ngày làm việc thực tế của tháng đầu với quy định này trước khi báo tăng. [CẦN XÁC NHẬN: điều khoản áp dụng cho tháng đầu vào làm, theo Điều 33 Luật BHXH 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP]
Thử việc không đạt thì đã đóng có lấy lại được không?
Thử việc trong HĐLĐ không đạt thì số tiền đã đóng không hoàn lại, vì thời gian đó đã được ghi vào quá trình tham gia BHXH của người lao động. Doanh nghiệp làm thủ tục báo giảm, chốt quá trình đóng và trả sổ BHXH theo thủ tục chấm dứt hợp đồng.
Thời gian thử việc có được tính vào thời gian tham gia không?
Có, khi thử việc nằm trong HĐLĐ thuộc diện bắt buộc: các tháng thử việc đã đóng được cộng vào thời gian tham gia BHXH và BHTN. Hợp đồng thử việc riêng không đóng nên không được cộng.
Ví dụ tính và tình huống tại nhà máy về thử việc và đóng BHXH
Ví dụ tính: công nhân lắp ráp tại một nhà máy ở vùng I, ký HĐLĐ 12 tháng, thử việc 6 ngày làm việc ghi trong hợp đồng. Giả sử tiền lương tháng đóng BHXH tháng đầu là 5.310.000 đồng (bằng lương tối thiểu vùng I theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP).
| Bước | Phép tính | Kết quả |
|---|---|---|
| 1. Phần người lao động đóng (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%) | 5.310.000 × 10,5% | 557.550 đồng |
| 2. Phần doanh nghiệp đóng (BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%) | 5.310.000 × 21,5% | 1.141.650 đồng |
| 3. Tổng tháng đầu | 557.550 + 1.141.650 | 1.699.200 đồng |

[CẦN XÁC NHẬN: tỷ lệ BHTN 1% mỗi bên theo văn bản hướng dẫn Luật Việc làm 2025]. Nếu công nhân đó ký hợp đồng thử việc riêng 6 ngày rồi mới ký HĐLĐ, tháng đầu không phát sinh khoản đóng nào cho 6 ngày thử việc.
Tại nhà máy: một nhà máy điện tử tuyển 200 công nhân phổ thông sau Tết. Vị trí lắp ráp chỉ được thử việc tối đa 6 ngày làm việc, nên ký hợp đồng thử việc riêng chỉ tạo thêm một bộ hồ sơ mà không tiết kiệm đáng kể. Nhiều nhà máy chọn ghi thử việc trong HĐLĐ, báo tăng cả đợt trong tháng vào làm và chốt danh sách một lần.
Tại nhà máy: kỹ thuật viên bảo trì tốt nghiệp cao đẳng, thử việc 60 ngày theo hợp đồng thử việc riêng. Hai tháng này không đóng BHXH. Ngày ký HĐLĐ chính thức, HR báo tăng ngay trong tháng ký để không trễ kỳ đóng.
Tại nhà máy: chuyền may nhận một công nhân thử việc trong HĐLĐ, sau 4 ngày người này xin nghỉ. Doanh nghiệp vẫn xử lý nghĩa vụ đóng của tháng theo số ngày làm việc thực tế, rồi báo giảm và trả sổ.
Việc HR cần làm và người lao động nên kiểm tra khi thử việc
Việc HR cần làm:

- Chọn một cách thỏa thuận thử việc cho từng nhóm vị trí và ghi vào quy trình tuyển dụng.
- Đối chiếu thời gian thử việc với Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 trước khi phát hành hợp đồng.
- Với thử việc trong HĐLĐ, báo tăng BHXH ngay trong tháng người lao động bắt đầu làm việc.
- Với hợp đồng thử việc riêng, lên lịch báo tăng vào tháng ký HĐLĐ chính thức.
- Không ký nối nhiều hợp đồng thử việc cho cùng một công việc.
Hồ sơ BHXH là một phần của tuần đầu đón người mới; các bước còn lại nằm trong bài onboarding là gì.
Người lao động nên kiểm tra:
- Thử việc ghi trong HĐLĐ hay trong hợp đồng thử việc riêng.
- Thời gian thử việc có vượt mức tối đa của vị trí mình làm không.
- Lương thử việc có đạt ít nhất 85% lương chính thức không.
- Sau 1–2 tháng, tra cứu quá trình đóng trên ứng dụng VssID để chắc doanh nghiệp đã báo tăng.
Câu hỏi thường gặp về thử việc và đóng BHXH
Thử việc có được đóng BHYT không?
Có, nếu thử việc ghi trong hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng, vì người lao động thuộc nhóm do doanh nghiệp và người lao động cùng đóng BHYT. Người ký hợp đồng thử việc riêng không thuộc nhóm này và chưa có thẻ BHYT qua doanh nghiệp trong thời gian thử việc.
Hợp đồng thử việc 2 tháng có phải đóng BHXH không?
Không. Hợp đồng thử việc riêng, kể cả kéo dài 60 ngày cho vị trí yêu cầu trình độ cao đẳng, không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp bắt đầu đóng từ tháng ký hợp đồng lao động chính thức.
Thử việc 6 ngày trong hợp đồng lao động 1 năm có phải đóng không?
Có. Thời gian 6 ngày thử việc là một phần của hợp đồng lao động 12 tháng, nên doanh nghiệp đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động từ tháng bắt đầu làm việc, theo điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Công ty không đóng BHXH khi thử việc trong hợp đồng lao động thì sao?
Doanh nghiệp đang vi phạm nghĩa vụ đóng BHXH bắt buộc và có thể bị xử phạt, truy đóng kèm tiền chậm đóng. Người lao động có thể đề nghị HR giải trình, nhờ công đoàn cơ sở hỗ trợ, hoặc phản ánh tới cơ quan BHXH nơi doanh nghiệp tham gia.
Có được thỏa thuận thử việc với hợp đồng lao động dưới 1 tháng không?
Không. Khoản 3 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 không cho áp dụng thử việc với hợp đồng lao động có thời hạn dưới 1 tháng. Lao động thời vụ làm vài tuần trong mùa cao điểm vì vậy không có giai đoạn thử việc.
Thời gian thử việc có được cộng để hưởng trợ cấp thất nghiệp không?
Chỉ khi thử việc ghi trong hợp đồng lao động và doanh nghiệp đã đóng BHTN cho các tháng đó. Thời gian ký hợp đồng thử việc riêng không đóng BHTN nên không được cộng vào thời gian tính hưởng.
Kết luận
Câu hỏi thử việc có phải đóng BHXH không có hai đáp án, tùy cách thỏa thuận thử việc. Trước kỳ đóng BHXH tháng 12/2026, HR nên làm ba việc: rà mẫu hợp đồng của từng nhóm vị trí, đối chiếu thời gian thử việc với Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, và kiểm tra danh sách báo tăng của người vào làm trong tháng. Người lao động nên tra VssID sau tháng làm việc đầu tiên.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Điều 24, 25, 26, 27 — tra cứu tại vanban.chinhphu.vn
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, Điều 2, Điều 31 — Cổng thông tin BHXH Việt Nam
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP, khoản 5 Điều 3 — tra cứu tại vanban.chinhphu.vn
- Luật Việc làm 2025 — Cổng thông tin Chính phủ
- Nghị định 293/2025/NĐ-CP về lương tối thiểu vùng — Cổng thông tin Chính phủ
Lưu ý: nội dung bài là thông tin tổng quan tại ngày cập nhật, không thay thế tư vấn pháp lý. Doanh nghiệp và người lao động nên đối chiếu hợp đồng, nội quy, thỏa ước lao động tập thể và văn bản hiện hành, hoặc hỏi cơ quan BHXH nơi doanh nghiệp tham gia với trường hợp cụ thể.
Nonbaohieminlogo.vn đồng hành cùng HR và công đoàn tại các khu công nghiệp, nhà máy trên toàn quốc: bài viết cập nhật quy định BHXH để mỗi đợt tuyển công nhân mới được làm đúng ngay từ hợp đồng đầu tiên.
Liên hệ Nonbaohieminlogo.vn Hotline: [0902 717 228](tel:0902717228) Email: nonbaohieminlogo@gmail.com Website: https://nonbaohieminlogo.vn/
